Şu Temmuz ayında, hele ki bu havalarda, insan mutfakta ağır yemeklerle boğuşmak istemiyor, değil mi? Ben de öyle. Ama öte yandan damak zevkimizden de ödün vermek olmaz. İşte tam da bu noktada, hem ferahlatıcı hem doyurucu, hem de klasik ama bir o kadar da modern bir lezzet çıkageldi sofralarımıza: Fıstıklı Yoğurtlu Taze Fasulye Mezesi. Ciddi söylüyorum, bu tarifle taze fasulyeye olan bakış açınız değişebilir.
Şimdi bir düşünün, dışarıda hava cayır cayır yanıyor, mutfakta da tencere başında terlemek kimin hoşuna gider? Benimki pek gitmez açıkçası. Bu yüzden bu ara herkes hafif, pratik ve elbette lezzetli tariflerin peşinde. Bir de, hani bazı sebzeler vardır ya, çocukluğumuzdan beri aynı şekilde pişer, hep aynı tadı verir… Taze fasulye de bunlardan biri aslında, zeytinyağlı haliyle canımız ciğerimizdir. Ama galiba artık biraz “farklılaşmak” istiyoruz. Yani aynı malzemeyi bambaşka bir bakış açısıyla sunmak, sofraya küçük bir sürpriz katmak… İşte bu fıstıklı yoğurtlu taze fasulye mezesi tam da bunu yapıyor, “Aa, bu taze fasulye miymiş şimdi?” dedirtiyor insana. Hafif ama karakterli, işte olayı bu.
Hep derim, bazı sebzelerin “gizli kahraman” potansiyeli vardır. Taze fasulye de onlardan biri. Genelde sulu tencere yemeği ya da zeytinyağlı haliyle bilinir. Ama o çıtır dokusu, hafif tatlımsı lezzeti var ya, işte onu başka bir boyuta taşımak gerekiyor. Ben bu tarifte fasulyeyi fırında hafifçe kavurarak ya da tavada az zeytinyağıyla “canını acıtmadan” pişirerek, o diriliğini ve rengini korudum. Sanki bir şef edasıyla… (Şef falan değilim tabii, sadece meraklı bir ev aşçısı.) Böylece hem daha lezzetli oluyor hem de o “sulu yemek” algısından kurtuluyor. Bir de üzerine fıstık ve yoğurt ekleyince, sanki bambaşka bir şey yiyormuşsunuz hissi veriyor.
Bu kadar lafın üstüne, e hadi tarifi ver artık dediğinizi duyar gibiyim. Tamam, sakin. İşte o beklenen tarif!
500 gr taze yeşil fasulye (ayıklanmış, kılçıkları temizlenmiş)
3 yemek kaşığı zeytinyağı
2 diş sarımsak (rendelenmiş veya ince kıyılmış)
Tuz, karabiber
Yarım limonun suyu
1 su bardağı süzme yoğurt (oda sıcaklığında)
2 yemek kaşığı tahin (isteğe bağlı, ama bence çok yakışıyor)
1/4 su bardağı su (yoğurdun kıvamını açmak için)
Yarım demet dereotu (ince kıyılmış)
Yarım çay bardağı kavrulmuş Antep fıstığı (iri dövülmüş veya hafifçe parçalanmış)
Üzeri için pul biber veya kırmızı toz biber (isteğe bağlı)
1. Fasulyeleri Hazırlama: Fasulyeleri ayıklayın, yıkadıktan sonra kağıt havluyla iyice kurulayın. Fazla suyunu atmak önemli, yoksa fırında buharda pişer gibi olur, istediğimiz çıtırlık gelmez. Sonra geniş bir kaba alın.
2. Fasulyeleri Pişirme: Üzerine 2 yemek kaşığı zeytinyağı, tuz ve karabiber ekleyip güzelce harmanlayın. İsterseniz fırın tepsisine tek kat halinde yayıp 200 derece önceden ısıtılmış fırında 15-20 dakika, ara ara karıştırarak, hafifçe renk alana ve diriliğini kaybedip ama çıtırlığını koruyana kadar pişirin. Yok fırınla uğraşamam derseniz, geniş bir tavada kalan 1 yemek kaşığı zeytinyağı ile orta ateşte, ara sıra çevirerek kavurun. O hafif karamelize, diriliğini kaybetmiş ama hâlâ diri hissini veren halini yakalayınca ocaktan alın. Limon suyunu gezdirin hemen sıcakken.
3. Yoğurt Sosu: Geniş bir kapta süzme yoğurdu, rendelenmiş sarımsağı, tahini (kullanıyorsanız), tuz ve suyu karıştırın. Pürüzsüz, akışkan ama yoğun bir kıvam elde edene kadar çırpın.
4. Birleştirme: Servis tabağına önce yoğurt sosunu yayın. Üzerine fırında pişirdiğiniz ılık veya soğumuş taze fasulyeleri özenle dizin.
5. Son Dokunuşlar: En son üzerine bolca kıyılmış dereotunu serpiştirin. Ardından iri dövülmüş Antep fıstıklarını gezdirin. İsteğe bağlı olarak, biraz pul biber veya kırmızı toz biberle renklendirip lezzetlendirebilirsiniz.
Şimdi ben bu tarifi birkaç kez denedim, insanlık hali, ilkinde pek istediğim gibi olmamıştı. O yüzden size birkaç küçük sır vereyim:
Fasulye Seçimi: Fasulyelerin taze, körpe ve kılçıksız olması çok önemli. Pazardan alırken tırnağınızla hafifçe kırın, çıt diye ses geliyorsa tazedir.
Yoğurt Kıvamı: Süzme yoğurt kullanmak mezenin daha tok durmasını sağlıyor. Ama çok katı gelirse, birkaç yemek kaşığı su ekleyip blenderdan geçirebilirsiniz. Sakın çok sulandırmayın, sonra fasulyeler içinde yüzüyor gibi olur.
Fıstıkların Lezzeti: Fıstıkları kullanmadan önce tavada kısık ateşte hafifçe kavurursanız, aroması daha bir ortaya çıkar. Sonra soğutup dövün, farkı hissedeceksiniz.
Sarımsak Miktarı: Sarımsak dozajını damak zevkinize göre ayarlayın. Ben bol severim ama siz daha hafif olsun isterseniz, tek dişle başlayın.
Bu mezeyi tek başına ana öğün olarak bile yiyebilirsiniz, öyle doyurucu ve ferah. Ama yanına ne gider derseniz:
Izgara Tavuk veya Balık: Proteinle tamamlamak isterseniz, ızgara tavuk göğsü veya somon ile harika bir ikili oluşturur.
Ferah Salata: Yanında bol yeşillikli, nar ekşili basit bir salata çok yakışır.
Lavaş veya Çıtır Ekmek: Yoğurt sosunu ekmeğe banmayı sevenler için lavaş veya kızarmış ekmek dilimleri ideal.
* Başka Meze Çeşitleri: Yaz akşamı meze sofrası kuruyorsanız, yanına zeytinyağlı enginar, atom veya haydari gibi diğer hafif mezeler de koyabilirsiniz.
Vallahi, eğer taze fasulyeyle aranız pek iyi değilse bile, bu tarifle bir şans vermenizi öneririm. Çünkü hem çok hafif, hem doyurucu, hem de klasik bir sebzeyi modern bir dokunuşla bambaşka bir şeye dönüştürüyor. Yaz sıcaklarında sizi yormayacak, ama sofranıza renk ve lezzet katacak, üstelik oldukça da sağlıklı bir seçenek. Misafirlerinize “bugün ne var?” diye sorduklarında, bu cevabı verdiğinizde yüzlerindeki şaşkınlığı görmek de cabası. Ben denedim, bayıldım. Eminim siz de seversiniz.
- Artı: Hafif ve ferahlatıcı, yaz sıcakları için ideal.
- Artı: Klasik bir sebzeyi modern ve lezzetli bir meze haline getirir.
- Artı: Yoğurt ve fıstık sayesinde besleyici ve doyurucu.
- Artı: Görsel olarak çekici, misafir sofralarına yakışır.
- Artı: Hazırlığı nispeten pratik ve az zaman alır (fasulye ayıklama hariç).
- Eksi: Fasulye ayıklama kısmı biraz zaman alıcı olabilir.
- Eksi: Fıstık alerjisi olanlar veya yoğurt tüketemeyenler için uygun değil.
- Eksi: Bazı kişiler taze fasulyeyi sadece zeytinyağlı olarak tercih edebilir.
Bu mezeyi vegan hale getirebilir miyim?
Elbette! Süzme yoğurt yerine bitkisel bazlı, yoğun kıvamlı bir yoğurt (örneğin kaju veya hindistan cevizi yoğurdu) kullanarak tarifi kolayca veganlaştırabilirsiniz.
Taze fasulyeleri pişirmeden çiğ olarak kullanabilir miyim?
Taze fasulyenin bu tarifte hafifçe pişirilmesi lezzetini ve dokusunu daha dengeli hale getiriyor. Çiğ denenebilir ama o hafif kavrulmuş tadı ve yumuşaklığı olmaz, daha yeşil ve sert kalır. Ben pişirmenizi tavsiye ederim.
Mezeyi ne kadar önceden hazırlayabilirim?
Fasulyeyi pişirip soğuttuktan sonra yoğurt sosunu da ayrı bir kapta hazırlayıp buzdolabında bekletebilirsiniz. Servis etmeden hemen önce birleştirmek en iyisidir, böylece fasulyeler tazeliğini korur ve yoğurt sulanmaz. En fazla 2-3 saat önceden birleştirip servis edebilirsiniz.
Fıstık yerine başka bir kuruyemiş kullanabilir miyim?
Tabii ki! Antep fıstığı bu tarife çok yakışıyor ama elinizde yoksa veya farklı bir tat arıyorsanız, kavrulmuş badem içi, ceviz veya yer fıstığı da kullanabilirsiniz. Hatta kabak çekirdeği bile farklı bir doku katabilir.
Gördünüz mü? Bazen en bildiğimiz, en klasik lezzetler bile ufacık bir dokunuşla nasıl da bambaşka bir hale bürünebiliyor. Bu fıstıklı yoğurtlu taze fasulye mezesi, tam da böyle bir hikaye anlatıyor sofrada. Yazın rehavetini atıp mutfakta biraz neşelenmek isteyenler, “mevsiminde ne yesem?” diye düşünenler için biçilmiş kaftan. Hem ferahlatıcı, hem göz doyurucu, hem de “Aa, bu neymiş böyle?” dedirten cinsten. Deneyin, deneyimleyin, benden söylemesi. Belki de bu yaz sofranızın yeni favorisi olur, kim bilir?