Şu sıralar mutfaklarda, özellikle de pratik ama lezzetli arayışlarda, klasik tatlara modern dokunuşlar sıkça karşımıza çıkıyor. Sanki eski dostları yeni bir kıyafetle görmek gibi… İşte tam da bu noktada, Ezine peynirinin o tanıdık tuzlu lezzetiyle, közlenmiş patlıcanın dumanlı aroması bir araya gelince, ortaya bildiğimiz sandviç algısını tamamen değiştiren, hem doyurucu hem de inanılmaz lezzetli bir şölen çıkıyor. Ne dersiniz, bu ikiliye yakından bakalım mı?
Açıkçası, ben ilk duyduğumda “sandviçte köz patlıcan mı?” diye bir duraksadım. Ama denediğimde anladım ki, bu ikilinin kimyası bambaşka! Bir yanda Ezine peynirinin o hafif ekşi, tuzlu ve kendine has karakteri… Diğer yanda ise közlenmiş patlıcanın topraksı, dumanlı ve hafif tatlımsı dokusu. Bunlar bir araya geldiğinde, sanki bir orkestra şefi yönetiyormuş gibi, damakta bir ahenk yaratıyorlar. Klasik peynir-domates ikilisinden sıkılanlar için gerçek bir kaçış, bir “oh be” anı sunuyor. Hem de Anadolu’nun o derin lezzet mirasını modern bir sunumla sofraya taşıyor. Düşünsenize, sıradan bir öğle yemeği molası nasıl da özel bir anıya dönüşüyor!
Bu sandviçin başarısı, seçeceğiniz malzemelerin kalitesine direkt bağlı, baştan söyleyeyim. Hani derler ya, iyi aşçı iyi malzemeyi sever, aynen öyle.
Gerçek Ezine peyniri kullanmaya özen gösterin. Hani o koyun, keçi ve inek sütlerinin dengeli karışımıyla yapılan, hafif gözenekli, ne çok sert ne çok yumuşak olanı. O taptaze, hafif tuzlu tadı sandviçe karakter katacak. Bazen marketlerde “beyaz peynir” adı altında satılanlardan değil, gerçekten Ezine coğrafi işaretli olanlardan bahsediyorum. Zira kalitesiz bir peynir, sandviçin tüm dengesini altüst edebilir.
Patlıcanı közlemek başlı başına bir sanat bence. En ideali mangalda, alevin üstünde közlemek elbette. Ama şehir hayatında bu her zaman mümkün olmuyor, biliyorum. O zaman evde ocak üstünde, direkt ateşe tutarak ya da fırında ızgara ayarında közleyebilirsiniz. Önemli olan, patlıcanın kabuğunun tamamen kömürleşmesi ve içinin pamuk gibi yumuşacık olması. Közledikten sonra bir poşete koyup ağzını bağlamak, kabuğunu daha kolay soymanızı sağlar. Sonra da içini püre haline getirin ya da iri parçalar halinde bırakın, nasıl isterseniz. Ben genelde çatalla ezmeyi seviyorum, dokusu daha güzel oluyor. Biraz da sarımsak ve zeytinyağı ekledin mi, değmeyin keyfime!
Bu sandviçe öyle her ekmek gitmez, burası önemli. Benim favorim kesinlikle ekşi maya ekmeği ya da iyi bir köy ekmeği. Dışı çıtır, içi hafif nemli ve aromatik olmalı. Tost ekmeğiyle denedim, fena değil ama o “rustik” havayı yakalayamadım. Hani böyle dilimlediğinizde, “vay be, bu ekmekten olur” dedirten cinsten olacak. Eğer gluten hassasiyetiniz varsa, siyez unlu ya da karabuğday unlu artisan ekmekler de harika gider.
Şimdi gelelim bu enfes sandviçi nasıl hazırlayacağımıza. Aslında o kadar da zor değil, biraz el mahareti yeterli.
4 dilim iyi kalitede ekşi maya veya köy ekmeği
100-150 gr Ezine peyniri (kibrit kutusu büyüklüğünde, crumble edilmiş veya dilimlenmiş)
2 adet orta boy patlıcan (közlenmiş, kabukları soyulmuş, ezilmiş veya doğranmış)
2 yemek kaşığı zeytinyağı (sızma)
1 diş sarımsak (rendelenmiş veya ezilmiş)
Bir tutam taze nane veya dereotu (ince kıyılmış)
Yarım limonun suyu
Tuz, karabiber (damak zevkinize göre)
İsteğe bağlı: Roka veya taze yeşillik
İsteğe bağlı: Pul biber veya nar ekşisi
1. Patlıcan Hazırlığı: Közlenmiş ve kabukları soyulmuş patlıcanları bir kaseye alın. Üzerine zeytinyağının bir yemek kaşığı, rendelenmiş sarımsak, limon suyu, tuz ve karabiber ekleyip iyice karıştırın. Ben bu aşamada çatalla iyice eziyorum, hafif pürüzlü kalması hoşuma gidiyor.
2. Ekmeği Kızartma: Ekmeğin dilimlerini hafifçe tost makinesinde veya tavada kızartın. Çok değil, sadece dışı hafif çıtır olsun ki iç malzemeyi taşıyabilsin.
3. Birleştirme: Kızarmış ekmek dilimlerinden ikisinin üzerine bolca hazırladığınız köz patlıcan karışımından sürün.
4. Peyniri Ekleme: Patlıcanların üzerine Ezine peynirini ister ufalayarak ister dilimleyerek yerleştirin. Peynirin tuzu size fazla gelirse, miktarını azaltabilirsiniz.
5. Yeşillikler ve Son Dokunuşlar: Üzerine taze nane veya dereotu serpiştirin. Eğer seviyorsanız biraz roka da ekleyebilirsiniz. Kalan birer dilim ekmeği de üstüne kapatın.
6. Servis: Sandviçleri ortadan ikiye keserek hemen servis yapın. Yanında acı severler için pul biber, ekşi sevenler için birkaç damla nar ekşisi de harika gidecektir.
Bu sandviç zaten başlı başına harika ama ben bazen ufak tefek eklemelerle kişiselleştirmeyi seviyorum. Mesela, közlenmiş patlıcana incecik doğranmış kırmızı soğan eklemek, ona farklı bir keskinlik katıyor. Ya da Ezine peynirinin yanına, hafif tatlılık verecek közlenmiş kırmızı kapya biber dilimleri… Bir de unutmadan, son dönemlerde avokado eklemek de epey popüler. Hani o kremsi doku, Ezine’nin tuzluluğu ve patlıcanın dumanlı tadıyla enteresan bir üçlü oluşturuyor. Denemeye değer, bence!
Bu sandviç kendi başına doyurucu olsa da, yanında birkaç küçük dokunuşla öğününüzü şölene çevirebilirsiniz. Mesela, yaz aylarında buz gibi bir ayran ya da ev yapımı limonata harika gider. Kışın ise belki incecik bir domates çorbası. Ayrıca, hafif bir yeşil salata, sadece zeytinyağı ve nar ekşisiyle tatlandırılmış, tabağı dengeleyecektir. Biraz da çıtır çıtır turşu dilimleri eklediniz mi, işte o zaman tam bir keyif molası olur.
Artılar
Benzersiz Lezzet: Geleneksel tatları modern bir yorumla sunar.
Doyurucu: Patlıcan ve peynirin birleşimi oldukça doyurucu bir öğün sağlar.
Sağlıklı Seçenek: Bol sebze ve iyi protein içerir (ekmek seçimi önemli).
Estetik: Sunumu oldukça iştah açıcı ve göz doyurucu.
Esneklik: Malzeme eklemeleriyle kolayca kişiselleştirilebilir.
Eksiler
Közleme Süresi: Patlıcanı közlemek biraz zaman ve emek isteyebilir.
Yağ Miktarı: Zeytinyağı kullanımına dikkat edilmezse kalori artışı olabilir.
Tuz Oranı: Ezine peyniri tuzlu olduğu için, başka tuzlu malzeme eklerken dikkatli olmak gerekebilir.
Soru? Bu sandviçi vegan yapmak mümkün mü?
Cevap: Kesinlikle! Ezine peyniri yerine bitkisel bazlı, beyaz peynir benzeri bir alternatif kullanabilirsiniz. Piyasada artık çok lezzetli vegan peynirler bulunuyor. Patlıcan zaten vegan olduğu için sorun olmayacaktır.
Soru? Patlıcanı fırında közleyebilir miyiz, lezzet farkı olur mu?
Cevap: Evet, tabii ki fırında közleyebilirsiniz. Patlıcanları delikler açıp 200°C fırında yumuşayana kadar yaklaşık 30-40 dakika pişirebilirsiniz. Mangaldaki kadar dumanlı bir tat almasanız da, yine de oldukça lezzetli olacaktır. Hatta fırında daha pratik gelebilir.
Soru? Hangi ekmek çeşitleri bu sandviçe en iyi yakışır?
Cevap: Ekşi maya ekmeği ve iyi bir köy ekmeği benim favorim. Dışı çıtır, içi yumuşak, hafif aromatik ekmekler çok yakışıyor. Tam buğday ekmekleri ya da artizan ciabatta ekmekleri de tercih edilebilir. Önemli olan ekmeğin iç malzemeyi taşıyabilecek yapıda olması.
Soru? Bu sandviç soğuk servis edilir mi, yoksa ısıtmak daha mı iyi?
Cevap: Genellikle soğuk veya oda sıcaklığında servis edilir ve en lezzetli hali de böyledir. Ancak, eğer peynirin hafifçe erimesini isterseniz, hazırladıktan sonra tost makinesinde düşük ısıda kısa bir süre ısıtabilirsiniz. Deneyin, hangisi hoşunuza giderse!
Türkiye’nin mutfak sahnesi her daim dinamik, öyle değil mi? Eskiye ve yeninin bu harmanlanışı, insanı bazen şaşırtıyor, bazen de “vay be, ne düşünmüşler!” dedirtiyor. Ezine peynirli köz patlıcan sandviç de işte tam böyle bir lezzet. Hem tanıdık hem yepyeni bir deneyim sunuyor. Sanki Anadolu’nun geçmişinden gelen bir hikayeyi, bugünün hızlı ritmine adapte edip soframıza getirmiş gibi. Deneyin, eminim siz de bu lezzet dansına hayran kalacaksınız. Belki de bu sandviç, sizin de yeni favoriniz olur, kim bilir?
Afiyet olsun!
Diğer lezzet keşiflerimiz için:
Mutfakta Yaratıcılık Rüzgarları
Yerel Peynirlerimizle Farklı Tarifler
Sağlıklı ve Doyurucu Sandviç Fikirleri
